Materiaal dat via de instroomtool of via recente digitaliseringsprojecten in het meemoo-archiefsysteem terechtkomt, wordt gearchiveerd als een nieuw type object: het zogenaamde 2.0 object. In dit artikel lees je hoe deze objecten gestructureerd zijn, welke niveaus je tegenkomt en welke begrippen daarbij horen.

Opgelet: meemoo werkt volop aan de visualisatie van deze objecten, samen met de leverancier van het archiefsysteem. Sommige zaken, zoals welke metadata op welk niveau getoond wordt, kunnen dus nog wijzigen. Waar dat het geval is, geven we dat in dit artikel duidelijk aan.

Wat zijn 2.0 objecten?

Een 2.0 object is een nieuw type object in het meemoo-archiefsysteem (MAM). Het is een duurzamer en correcter type object dan de objecten zoals je ze tot nu toe kende (de 1.0 objecten), vooral voor meervoudige objecten zoals kranten.

Het grootste verschil met de 1.0 objecten is de boomstructuur: een 2.0 object bestaat uit meerdere niveaus die samen één geheel vormen. Bestanden en metadata krijgen elk hun eigen plek in die structuur. Zo blijft altijd duidelijk welk bestand welke functie heeft (archiefmaster, raadpleegkopie, metadatabestand …) en hoe alles samenhangt.

De oude 1.0 objecten zullen op termijn ook gemigreerd worden naar deze nieuwe structuur. Meemoo heeft daarvoor een analysetraject opgestart. Tot dan zal je beide types objecten naast elkaar zien in het archiefsysteem.

De boomstructuur: drie niveaus

Elk 2.0 object is opgebouwd in drie niveaus:

1. De intellectuele entiteit (IE): het hoogste niveau, oftewel het item zelf. Dit is bijvoorbeeld een video, een krant(eneditie) of een kunstwerk. Op dit niveau vind je de beschrijvende metadata, zoals door jou aangeleverd: titel, beschrijving, maker, datum …
2. De media: de onderdelen waaruit de IE bestaat. Een eenvoudige video bestaat bijvoorbeeld uit twee media: de essence (het videobestand zelf) en de metadata (het metadatabestand).
3. De representaties: de concrete weergaven van een medium, met daaraan de effectieve bestanden gekoppeld. Eenzelfde medium kan meerdere representaties hebben, bijvoorbeeld een archiefmaster én een raadpleegkopie van dezelfde video.

Voorbeeld: een enkelvoudige video (type Basic)

Een video die via de instroomtool is aangeleverd, ziet er in de boomstructuur zo uit:

• Intellectuele entiteit van het type Basic, met daarin 2 media:
  • de essence (de video), met 2 representaties:
    • de browse- of raadpleegrepresentatie (afgeleide): bv. xyz123.mov
    • de master: bv. xyz123.mkv — dit is de video zoals door jou aangeleverd
  • de metadata, met 1 representatie:
    • het metadatabestand: bv. xyz123_mets.xml

Voor een enkelvoudige video lijkt dit misschien wat veel. Maar voor duurzame digitale preservering en ontsluiting is deze structuur veel toekomstbestendiger, zeker voor meervoudige objecten zoals kranten: daar geeft de boomstructuur elke pagina en elk afgeleid bestand een duidelijke plek.

Voorbeeld: een krant (type Newspaper)

Bij een gedigitaliseerde krant is de kranteneditie de intellectuele entiteit. De krantenpagina’s vormen de onderliggende niveaus, elk met hun eigen media- en representatieobjecten (bv. de TIFF-archiefmaster van een pagina en de bijbehorende ALTO-bestanden met de OCR).

Welke types 2.0 objecten bestaan er?

Op dit moment onderscheiden we in het archiefsysteem vier types intellectuele entiteiten:

Daarnaast zijn er twee types die gedeeld worden door alle 2.0 objecten, en die je dus binnen elke boomstructuur tegenkomt: Media en Representation (zie hierboven).

Begrippen: MediaHaven naast de meemoo-SIP

Lever je materiaal aan volgens de meemoo-SIP-specificatie, dan herken je de structuur van de SIP in de boomstructuur van het archiefsysteem. De benamingen verschillen soms lichtjes:

Meer informatie over de meemoo-SIP vind je op developer.meemoo.be.

Welke metadata zie je op welk niveau?

• Op het niveau van de intellectuele entiteit vind je de beschrijvende metadata, zoals door jou aangeleverd of ingevuld: titel, beschrijving, maker, datum, rechten …
• Op het niveau van de media en representaties is het de bedoeling om vooral technische metadata te tonen, zoals MD5-checksum, resolutie en bestandsnaam. Dit is metadata die jij niet zelf moet aanleveren, maar door digitaliseringsfirma of instroomtool wordt toegevoegd.

De PID

Zoals bij alle materiaal bij meemoo krijgt elk item een persistente identifier (PID). Bij 2.0 objecten vind je de PID terug op het niveau van de intellectuele entiteit, en komt hij ook terug in de naamgeving van onderliggende bestanden (bv. PID_mets.xml).

Het metadatabestand (PID_mets.xml)

In de boomstructuur zie je ook een XML-bestand staan, bv. PID_mets.xml. Dit is de door jou aangeleverde beschrijvende metadata in een gestandaardiseerd formaat (METS). Je hebt dit bestand zelf niet nodig: het archiefsysteem gebruikt het om de metadata in de gebruikersinterface te tonen. Je kan het wel downloaden om te bekijken wat erin staat.

Wat is het verschil met de oude (1.0) objecten?

De bestaande artikels over meervoudige objecten en hun context blijven gelden voor het materiaal dat nog als 1.0 object in het archiefsysteem zit.